Een overzicht... Als verblijfplaats van de cisterciënzers van Hemiksem en bedevaartsoord telde Kalfort op het einde van de achttiende eeuw enkele mooie domeinen, die met elkaar werden verbonden door prachtige dreven. Vanuit Coolhem vertrokken drie dreven, zonder bewoning: naar het noorden in de richting van Ruisbroek, naar het westen in de richting van de dorpskern van Kalfort en naar het zuiden in de richting van het Echelpoelhof (dat werd afgebroken voor de vestiging van de firma Centrans) en de Schaliënhoeve. Het uitzicht van Kalfort bleef zo decennia lang onaangetast.
Kalfort was een gesloten gemeenschap. De dorpsbewoners leefden van de landbouw. Klein-Brabant in zijn geheel bleef ook lange tijd een "primitieve" gemeenschap, met nauwelijks industriële bedrijvigheid.
De plannen tot aanleg van een Rijksweg moesten Klein-Brabant opengooien en het Waasland een verbindingsweg met Mechelen en Brussel bezorgen. Voor de welvaart van de bewoners was het ongetwijfeld een goeie zaak. Langsheen de Rijksweg konden zich immers bedrijven vestigen, die werkgelegenheid zouden brengen. Er was echter ook een keerzijde aan de medaille. Heel wat landbouwgrond werd onteigend. Enkele huizen, waaronder het prachtige huis van meester Huygens, moesten in 1955 worden afgebroken. De parochie werd door de weg in tweeën gesneden. Het uitzicht van het harmonische Kalfort veranderde grondig: de Coolhemdreef werd afgesloten, de Coolhemstraat kreeg een autoweg boven het hoofd, de Kleine Amer werd doormidden gesneden, juist op het ogenblik dat er van aanhechting van de parochie Kalfort sprake was.
Zelfs voor de religieuze praktijk had de aanleg van de nieuwe autoweg gevolgen. De weg die de processie gewoonlijk volgde, verdween definitief. De processie met Hoogweerdig (sacramentsdag) deed traditioneel de "grote toer", die liep langs Coolhem, de Coolhemdreef, het Echelpoelhoef, het kapelletje aan de Lichterstraat, de Schipstraat en het Dorp. Na de aanleg van de Rijksweg was de "grote toer" niet langer mogelijk. De aanhechting van de Kleine Amer bij de parochie Kalfort in 1958 leverde de aanleiding om met "Hoogweerdig" langs daar te trekken. Dit gebeurde een drietal keer, tot dit omwille van het toenemende verkeer niet langer mogelijk is.
Het Kalfortse blad van dat ogenblik Coolhem Spervuur berichtte enkele meldenswaardige feiten i.v.m. de aanleg van de weg door de aannemer EHBA van Ruisbroek. Zo vroeg het de Kalfortenaren of ze al wisten dat er naast de autostrade op de Lichter een groot stuk land, toebehorende aan de heer Beeckman, was aangekocht, om door uitdieping de autostrade te verhogen. De redactie vroeg zich af wat er met de putten ging gebeuren: "Toch geen 'Kalfort-plage' zeker?" Spervuur meldde ook de vondst van mammoetbeenderen, die op 17 augustus 1955 door de graafwerken waren bovengekomen. Maar toch overheerste de weemoed, dat Kalfort na de aanleg van de weg nooit meer zou zijn als voorheen. We laten de tekst uit het tweede nummer van de jaargang 1954-1955 integraal volgen.
De nieuwe rijksweg...
Niemand van ons is momenteel nog onwetend omtrent de aanleg van de nieuw geprojecteerde rijksweg Temse-Breendonk, die meer dan waarschijnlijk zij het dan niet in 1955, dan toch in begin 1956 in gebruik zal genomen worden. Konden, voor wat de gemeente Bornem en Hingene betreft, de grote onteigeningskosten ontlopen worden door het inlassen in gezegde rijksweg van de doorgaans slechtste en verwaarloosde gronden - men denke eens even aan de Rodampolder en de moerassige Kleinmechelse bossen - en waardoor meteen het eigen leven dezer gemeenten bijna ongeschonden zal worden bewaard, dan is zulks niet meer het geval in onze parochie.
Als men denkt dat deze autostrade vanaf de sluis op de Grote Amer naar de hoeven van Schelfhout in de Meersmansdreef loopt over de eigendom van Pé Van Achter, waar vier huizen moeten onteigend worden, en zo over de spoorweg Antwerpen-Dendermonde naast Raymond Huygens weg, dan zult U meteen een gedachte kunnen vormen hoeveel stukken bouwgrond - de ene uiterst geschikt voor labeurland, de andere voor intense cultuur - er aan hun bestemming en meteen aan het hart van onze hoveniers dienen onttrokken worden. Dat de Staat daarvoor een aardig sommetje zal moeten betalen, is maar bijzaak. Het spijtige er van is dat zovele bedrijven, zo ze niet tot het kleinste worden herleid, dan toch worden gesplitst. Wat een euvel!
Maar, daar is nog meer: het rustieke dat Kalfort tot hiertoe als een heilig iets heeft kunnen bewaren, wordt meteen geschonden; het hart van onze parochie wordt om zo te zeggen door de aanleg pijnlijk getroffen omdat de nieuwe baan Kalfort in tweeën splitst: Oost en West. 't Ware te hopen dat hij zo geen demarcatiegrens wordt als tussen Oost- en West-Berlijn!!
Uit het oogpunt van veiligheid valt in het uitgewerkte project slechts één euvel te betreuren. Kruist de nieuwe autostrade de beide spoorlijnen en de Coolhemstraat, de voornaamste omdat het een provinciale steenweg is, in de hoogte, dan is zulks evenwel niet het geval voor wat de Amerstraat betreft, die, kwestie van verkeer toch niet veel minder druk is dan de Coolhemstraat. Moeten onze parochianen naar den Amer of omgekeerd, telkens zullen zij de 30 m brede snelweg moeten oversteken, hetgeen elke keer een risico met zich meebrengt. Want verliezen we het niet uit het oog: alhoewel onze mensen bijna geen gebruik van deze weg zullen maken, tenzij indien men naar Temse of hogerop wil rijden, des te meer zal hij benut worden door de Oostvlaanderaars die naar Brussel of Mechelen moeten en omgekeerd. Dus kan men terecht verwachten dat het daar zulk een gevaarlijk kruispunt zal worden als dat aan 't fort van Breendonk. Laat ons evenwel hopen dat er daar geen enkel slachtoffer zal betreurd worden.
Anderzijds zullen de Dorps- en Schipstraat wel enigziens ontlast worden van het verkeer, vermits eenieder die per voertuig deze straten moest gebruiken om naar Bornem te gaan of omgekeerd zal bij voorkeur deze rijksweg gebruiken in plaats van langs Puurs en de kronkelige provinciale baan te Doregem om te rijden. Wat zullen de gevolgen zijn op het urbanisatie-gebied? Naar het schijnt - versta ons goed, - is het bouwverbod langsheen de nieuwe baan algemeen op uitzondering van benzinestations, die dan nog op een zekere afstand achteruit moeten gebouwd worden.
't Waren te hopen dat het daarbij bleef en dat er niet te veel "hoven en paradijzen" uit de grond oprijzen, zoals dat maar al te dikwijls de gewoonte is. 't Zou maar al te pijnlijk zijn voor ons parochiaal leven. Zullen onze mensen ervoor te vinden zijn in de nabijheid van deze, naar verwachting drukke, autostrade te gaan bouwen in de Amerstraat en Coolhem? Dat blijft een groot vraagteken; waaromtrent alleen de evolutie van de tijd enige zekerheid zal brengen.
Eén ding staat vast als 'n muur, en onze oudere mensen, die nog vertrouwd zijn met stilte, rust en landelijk leven, zullen het dieper aanvoelen dan wie ook: de inschakeling in een steeds jachtiger wordend leven, dat zijn grijparmen steeds meer en meer toehaalt rondom de steeds kleinere uitstervende landelijke eenvoud en rust, gaat crescendo. Moesten onze grootouders nog eens kunnen terugkomen binnen een paar jaren: ze zouden wel benieuwd zijn, maar zich toch niet meer thuis voelen in "hun" Kalfort, waarin eens Coolhem het centrum was van "sacrum silentium" (De zalige stilte).
Rusticus.
Nullamlacus dui ipsum conseque loborttis